Czyste powietrze w kabinie i bezpieczna jazda!
Czy wiesz, że układ klimatyzacji może tracić nawet 10% czynnika chłodniczego rocznie? Prowadzi to nie tylko do gorszej wydajności chłodzenia, ale nawet do uszkodzenia poszczególnych podzespołów – a niekiedy całkowitej awarii! Regularne serwisowanie układu klimatyzacji pomaga zapewnić płynne działanie tego systemu.
Kontrola i serwis klimatyzacji mogą przełożyć się na oszczędności, ponieważ pozwalają na wczesne wykrycie potencjalnych problemów, zanim dojdzie do poważnej awarii.
Kontrola i serwis klimatyzacji dbają o bezpieczeństwo, ponieważ komfortowa temperatura wewnątrz pojazdu pozwala lepiej skupić się na ruchu drogowym.
Kontrola i serwis klimatyzacji przykładają się do zachowania zdrowia, ponieważ usuwają kurz, pyłki, grzyby i bakterie z wnętrza pojazdu.
Regularnie serwisowany, dobrze działający układ klimatyzacji odgrywa również ważną rolę w pojazdach elektrycznych i hybrydowych, ponieważ zapewnia chłodzenie wrażliwego na temperaturę akumulatora napędowego i wpływa na jego żywotność oraz zasięg pojazdu.
Bezpieczeństwo i zdrowie to priorytet!
Przegląd klimatyzacji jest nierozerwalnie związany z dwiema kwestiami: bezpieczeństwem i zdrowiem! Badania naukowe dowodzą, że wraz ze wzrostem temperatury spada zdolność koncentracji, a organizm szybciej się męczy. Jednocześnie wydłuża się czas reakcji. W znacznym stopniu zwiększa to ryzyko wypadków. Klimatyzacja schładza wnętrze pojazdu do przyjemnej temperatury, a jednocześnie osusza powietrze. Pozwala to utrzymać zdolność reakcji i koncentracji przez dłuższy czas.
W trudnodostępnym, ciemnym i wilgotnym środowisku płytek parownika powstaje kondensat, stwarzający idealne warunki do rozwoju bakterii i grzybów. Dlatego podczas przeglądu klimatyzacji następuje dezynfekcja parownika!
Regularna wymiana kabinowego filtra powietrza jest ważnym elementem kontroli układu klimatyzacji. Wychwytuje on kurz, pyłki i cząstki zanieczyszczeń z powietrza, zanim dotrą do kabiny pojazdu. Poprawia to jakość powietrza i zwiększa bezpieczeństwo, ponieważ kierowca rzadziej kicha podczas jazdy!
Filtr-osuszacz usuwa cząstki zanieczyszczeń i wilgoci z czynnika chłodniczego cyrkulującego w układzie. Jednak chłonność filtra-osuszacza jest ograniczona, w związku z czym w przypadku starszych pojazdów czy dużych przebiegów zaleca się profilaktyczną wymianę tego elementu, aby ochronić układ klimatyzacji przed uszkodzeniami wskutek obecności wilgoci.
Jak często należy przeprowadzać przegląd lub serwis klimatyzacji?
Warto pamiętać o regularnych przeglądach oraz serwisowaniu układu klimatyzacji – i zlecać te prace wyspecjalizowanym warsztatom. Standardowo stosuje się następujące okresy:
Przegląd klimatyzacji (1 x w roku lub co 15 000 km)
- Wymiana filtra kabinowego
- Kontrola wzrokowa wszystkich elementów
- Test działania i wydajności
- Ew. dezynfekcja parownika
Serwis klimatyzacji (co 2 lata)
- Wszystkie czynności, które przeprowadza się podczas przeglądu klimatyzacji (patrz wyżej)
- Ewentualna wymiana filtra-osuszacza
- Wymiana czynnika chłodniczego
- Kontrola szczelności
- Ew. dezynfekcja parownika
W skrócie: broszura dotycząca przeglądu klimatyzacji
W naszej broszurze dotyczącej przeglądu klimatyzacji przygotowaliśmy przejrzyste streszczenie wszystkich najważniejszych informacji na ten temat – dowiesz się z niej także, co stanie się, jeśli nie będziesz regularnie serwisować układu klimatyzacji.
Pobierz [PDF; 393 KB]
Pingwin Ole wyjaśnia, dlaczego regularne przeglądy klimatyzacji są tak ważne
Chcesz dokładnie wiedzieć, jak działa układ klimatyzacji w Twoim aucie?
Budowa układu klimatyzacji w przypadku pojazdów z silnikiem spalinowym:
Klimatyzacja w samochodach działa podobnie jak lodówka w naszych mieszkaniach. W obu przypadkach do przetłaczania czynnika chłodniczego przez układ zamknięty wykorzystywany jest kompresor. Czynnik chłodniczy pobiera ciepło z chłodzonego wnętrza i odprowadza je na zewnątrz.
W odróżnieniu od lodówki, której kompresor jest napędzany elektrycznie, klimatyzacja pojazdu jest napędzana mechanicznie (wyjątek: w pojazdach elektrycznych i hybrydowych) za pomocą paska klinowego lub wielorowkowego. W lodówce poszczególne elementy układu chłodzenia znajdują się bardzo blisko siebie i są zwykle połączone miedzianymi przewodami z niewielką liczbą odkręcanych elementów łączących.
W pojazdach przewody są znacznie dłuższe. Ze względów konstrukcyjnych stosuje się również węże elastyczne. Jest też znacznie więcej elementów łączących. Straty czynnika chłodniczego w lodówce są bardzo niewielkie, ponieważ pracuje ona w trybie stacjonarnym, warunki eksploatacji (temperatura otoczenia, wilgotność powietrza, fazy włączania i wyłączania) rzadko się zmieniają, a przewody wykonane są z metalu. Ze względu na materiał, z którego wykonane są przewody i nieliczne elementy łączące, do systemu dostaje się bardzo mało wilgoci. Właśnie dlatego nie wymaga on konserwacji – w przeciwieństwie do układu klimatyzacji w samochodzie.
Szczegółowe informacje na temat działania klimatyzacji w pojazdach z silnikiem spalinowym można znaleźć w TechTool.
Funkcjonowanie układu klimatyzacji w przypadku pojazdów elektrycznych:
Zarządzanie termiczne w przypadku silników spalinowych i napędów elektrycznych wygląda podobnie z technicznego punktu widzenia, jednak napędy elektryczne trochę komplikują sprawę. Akumulator trakcyjny, silnik elektryczny i układ energoelektroniczny mają różne wymagania temperaturowe – i bardzo niewielką tolerancję na odchylenia. Zarządzanie temperaturą wymaga kilku obiegów chłodzenia i obiegów czynnika chłodniczego. Właściwa kontrola temperatury wpływa zarówno na trwałość tych podzespołów, jak i na zasięg pojazdów elektrycznych. Oprócz klimatyzowania wnętrza pojazdu układ klimatyzacji wspomaga tym samym również chłodzenie podzespołów istotnych z punktu widzenia napędu elektrycznego. Dobrze działający i poprawnie serwisowany układ klimatyzacji ma zatem ogromne znaczenie!
Im mocniejsze akumulatory, tym bardziej złożone muszą być obwody chłodzące i obwody czynnika chłodniczego. Cały system chłodzenia dzieli się na kilka obiegów, z których każdy posiada własną chłodnicę niskotemperaturową, pompę chłodziwa, termostat i zawór odcinający dopływ chłodziwa. Obieg czynnika chłodniczego układu klimatyzacji jest zintegrowany z tym systemem za pośrednictwem specjalnego wymiennika ciepła (chillera).
Temperatura płynu chłodzącego silnik elektryczny i układu energoelektronicznego jest utrzymywana poniżej 60°C w oddzielnym obiegu (wewnętrzny obieg na rysunku) za pomocą chłodnicy niskotemperaturowej. Aby uzyskać pełną moc i zapewnić maksymalną trwałość akumulatora, należy utrzymywać temperaturę płynu chłodzącego akumulator w przedziale od ok.
15°C do 35°C. Jeśli temperatury są zbyt niskie, chłodziwo jest podgrzewane przez dogrzewacz wysokonapięciowy. Przy zbyt wysokich temperaturach płyn chłodzący jest schładzany przez chłodnicę niskotemperaturową. Jeśli to nie wystarczy, odbywa się dalsze schładzanie za pomocą chłodziarki. W takim przypadku czynnik chłodniczy układu klimatyzacji przepływa przez chłodziarkę, aby nadal obniżać temperaturę chłodziwa również cyrkulującego przez ten podzespół (pośrednie chłodzenie akumulatora poprzez układ klimatyzacji). Cały proces regulacji jest realizowany za pomocą poszczególnych termostatów, czujników, pomp i zaworów.
Ważnym zadaniem jest również chłodzenie akumulatora podczas szybkiego ładowania. Straty energii podczas ładowania pojazdów elektrycznych wynoszą około 10%. W związku ze stratami podczas ładowania powstaje ciepło w akumulatorze, które musi zostać odprowadzone przez układ chłodzenia. Ponieważ przy ładowaniu nie występuje pęd powietrza jak podczas jazdy, kompresor klimatyzacji jest zaprojektowany tak, aby miał dostatecznie dużą wydajność.
Szczegółowe informacje na temat działania klimatyzacji w pojazdach elektrycznych można znaleźć w TechTool.
Więcej pomocnych odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące użytkowania i konserwacji systemów klimatyzacji pojazdów można znaleźć tutaj.
Dlaczego należy serwisować układ klimatyzacji?
- Ponieważ w ciągu roku może dojść do utraty nawet 10 procent czynnika chłodniczego.
- Ponieważ w przeciwnym wypadku może to negatywnie wpływać na zasilanie olejem
kompresora klimatyzacji. - Ponieważ wilgoć w systemie może powodować konieczność przeprowadzenia kosztownych napraw.
Przez węże i elementy łączące z układu może uchodzić rocznie nawet do 10 procent czynnika chłodniczego. W efekcie już po trzech latach może nastąpić wyraźny spadek wydajności chłodzenia.
Ponadto czynnik chłodniczy krążący w systemie klimatyzacji jest nośnikiem oleju, który również znajduje się w systemie. Kompresor klimatyzacji potrzebuje tego oleju do smarowania. Jeśli w układzie znajduje się zbyt mało czynnika chłodniczego, istnieje ryzyko niewystarczającego smarowania kompresora. Może to doprowadzić do całkowitej awarii kompresora. Koszt naprawy może w takim przypadku wynieść nawet 1000 euro.
Ryzyko minimalizuje coroczna kontrola układu klimatyzacji. Ponadto czynnik chłodniczy absorbuje poprzez węże wilgoć z otoczenia. Część wilgoci może zatrzymywać filtr-osuszacz układu klimatyzacji. Poziom nasycenia zostaje jednak osiągnięty po około dwóch latach eksploatacji. Jeśli filtr- -osuszacz nie jest regularnie wymieniany, wysoka zawartość wody w systemie prowadzi do korozji.
W takim przypadku należy się liczyć z nadmiernym zużyciem i uszkodzeniami mechanicznymi elementów systemu. Istnieje również ryzyko oblodzenia zaworu rozprężnego. Może to powodować znaczne zakłócenia działania, a nawet prowadzić do awarii układu klimatyzacji.
Ryzyko wysokich kosztów naprawy można zminimalizować poprzez regularną wymianę filtra-osuszacza.
Dlaczego należy regularnie dezynfekować układ klimatyzacji?
- Bakterie, grzyby i inne mikroorganizmy gromadzące się w parowniku mogą powodować nieprzyjemny zapach stęchlizny i wywoływać reakcje alergiczne.
Parownik jest zamontowany pod deską rozdzielczą i zintegrowany z systemem wentylacji. To trudno dostępne miejsce – ze względu na ciemne i wilgotne środowisko – tworzy idealne warunki do rozwoju bakterii, grzybów i mikroorganizmów. Jego podstawę stanowią cząstki zanieczyszczeń z otaczającego powietrza, które osadzają się na lamelach parownika.
Takie niepożądane patogeny przedostają się przez system wentylacyjny do całego wnętrza pojazdu. U wielu osób patogeny te wywołują reakcje alergiczne (kichanie, kaszel, łzawienie oczu). Mikroorganizmy te są również przyczyną nieprzyjemnego zapachu stęchlizny.
Regularna dezynfekcja parownika zabija znajdujące się w nim mikroorganizmy. Prawidłowo wykonana, fachowa dezynfekcja jest nieszkodliwa dla zdrowia.
Dlaczego filtr kabinowy trzeba wymieniać co roku lub co 15 000 km?
- Ponieważ wraz z upływem czasu eksploatacji zmniejsza się przepływ powietrza przez filtr kabinowy, konieczna jest jego regularna wymiana. Zalecają to również producenci pojazdów.
- Zatkany filtr kabinowy może spowodować zniszczenie silnika dmuchawy.
- Zaparowywanie szyb jest często spowodowane zanieczyszczonym filtrem.
- Filtr kabinowy może być również przyczyną nieprzyjemnych zapachów.
Filtr kabinowy składa się zwykle z włókniny z mikrofazy, która odfiltrowuje z powietrza kurz, brud i pyłki. Filtr kabinowy z węglem aktywnym zatrzymuje również szkodliwe substancje w formie gazowej (związki węglowodorów, ozon). Biorąc pod uwagę, że przez filtr przepływa nawet 300 metrów sześciennych powietrza zewnętrznego na godzinę, można założyć, że po upływie roku lub przejechaniu 15 000 km osiągnięty zostaje „poziom nasycenia” i filtr trzeba wymienić. Jeśli tak się nie stanie, przepływ powietrza będzie się zmniejszał. Silnik dmuchawy wnętrza będzie narażony na większe obciążenia, a w skrajnych przypadkach może ulec zniszczeniu na skutek przegrzania.
Kolejną konsekwencją zanieczyszczonego filtra jest zaparowywanie szyb z powodu zbyt wilgotnego powietrza we wnętrzu pojazdu. Cząstki zanieczyszczeń zatrzymywane przez filtr z czasem wchodzą w reakcję z wilgocią znajdującą się w powietrzu. Jeśli filtr jest stary, może powstawać nieprzyjemny zapach.
Warto wiedzieć, że w przeciwieństwie do tradycyjnych rozwiązań filtry kabinowe CareMetix® firmy MAHLE chronią wnętrze pojazdu przed wnikaniem intensywnych zapachów, pleśni, bakterii i alergenów.
Dlaczego trzeba wymieniać filtr-osuszacz?
- Filtr-osuszacz usuwa z układu klimatyzacji wilgoć i cząstki zanieczyszczeń, aby chronić go przed uszkodzeniem i zapewnić optymalną wydajność chłodzenia.
Część wilgoci może zostać zatrzymana przez filtr-osuszacz, nazywany w zależności od układu klimatyzacji również zasobnikiem. Poziom nasycenia zostaje jednak osiągnięty po około dwóch latach eksploatacji. Jeśli filtr-osuszacz nie jest regularnie wymieniany, wysoka zawartość wody w systemie prowadzi do korozji.
W takim przypadku należy się liczyć z nadmiernym zużyciem i uszkodzeniami mechanicznymi elementów systemu. Istnieje również ryzyko oblodzenia zaworu rozprężnego. Może to powodować znaczne zakłócenia działania, a nawet prowadzić do awarii układu klimatyzacji.
Czy istnieją wyjątki od dwuletniego terminu wymiany filtra-osuszacza / zasobnika?
- Gdy producent pojazdu nie przewiduje wymiany, a pojazd jest jeszcze objęty gwarancją/rękojmią.
- Gdy filtr-osuszacz i skraplacz tworzą jednolitą całość.
- Gdy wiąże się to z ponadprzeciętnym nakładem czasu.
- Gdy układ klimatyzacji jest nieszczelny.
Istnieje kilka określonych przypadków, które uzasadniają odstępstwo od dwuletniego terminu wymiany filtra-osuszacza lub akumulatora:
Jeżeli pojazd jest jeszcze na gwarancji / w okresie obowiązywania rękojmi, a producent nie nakazuje wymiany filtra-osuszacza / zasobnika w określonych odstępach czasu, można zrezygnować z wymiany podczas zwykłego przeglądu klimatyzacji. Powinno to jednak nastąpić w porozumieniu z klientem lub producentem pojazdu.
W niektórych pojazdach filtr-osuszacz i skraplacz tworzą jedną całość, której nie można rozdzielić i wymienić. W takich przypadkach wymiana całego urządzenia co dwa lata nie jest bezwzględnie konieczna ze względu na ogromny nakład pracy i kosztów.
Dotyczy to również tych nielicznych typów pojazdów, w przypadku których wymiana zasobnika / filtra-osuszacza wymaga ponadprzeciętnych nakładów czasu. Należy tutaj rozważyć trzy- lub czteroletni okres wymiany. Jeśli okaże się, że układ klimatyzacji jest nieszczelny i nie zawiera już czynnika chłodniczego, filtr-osuszacz / zasobnik trzeba bezwzględnie wymienić, nawet przed upływem dwóch lat. Patrz również „Dlaczego trzeba wymieniać filtr-osuszacz?”.
Wskazówka: coroczne, długie opróżnianie instalacji pozwala w w/w „przypadkach problematycznych” wydłużyć interwał wymiany filtra-osuszacza / zasobnika.
Co układ klimatyzacji ma wspólnego z bezpieczeństwem?
- Szybsze zmęczenie kierowcy podczas upałów.
- Obniżenie koncentracji.
- Wydłużenie czasu reakcji.
- Zwiększenie ryzyka wypadku.
Badania naukowe dowodzą, że wraz ze wzrostem temperatury spada zdolność koncentracji, a organizm szybciej się męczy. Jednocześnie wydłuża się czas reakcji. Zwiększa to znacznie ryzyko wypadków. Klimatyzacja schładza wnętrze pojazdu do przyjemnej temperatury, a jednocześnie osusza powietrze.
Pasażerowie czują się komfortowo. Pozwala to utrzymać zdolność reakcji i koncentracji przez dłuższy czas.
W jaki sposób wilgoć może się dostać do układu klimatyzacji?
- Węże przepuszczają parę wodną.
- Większość olejów, które krążą w układzie klimatyzacji wraz z czynnikiem chłodniczym, ma właściwości higroskopijne (wchłaniają wodę).
Węże układu klimatyzacji składają się wprawdzie z kilku różnych warstw, nie są jednak w stu procentach gazoszczelne. Podobnie jak czynnik chłodniczy przenika przez węże do powietrza zewnętrznego, tak para wodna (wilgoć zawarta w powietrzu) z zewnątrz przedostaje się przez węże do wnętrza.
Olej krążący wraz z czynnikiem chłodniczym w wężach ma właściwości higroskopijne i absorbuje wilgoć.
Jak można zdefiniować pojęcia przegląd klimatyzacji, serwis klimatyzacji, konserwacja klimatyzacji, kontrola klimatyzacji?
- Przegląd/kontrola klimatyzacji polega na sprawdzeniu określonych parametrów bez wymiany czynnika chłodniczego.
- Serwis/konserwacja klimatyzacji obejmuje kompletną kontrolę, w tym wymianę czynnika chłodniczego i różnych części.
Stale powtarza się pytanie, czym jest przegląd, czym serwis itd. Niestety, na rynku wciąż nie ma jednoznacznych definicji, chociaż terminy „przegląd” i „kontrola” oraz „serwis” i „konserwacja” mogą uchodzić za równoznaczne. Specjalistyczne zakłady zajmujące się klimatyzacją powinny postępować zgodnie z poniższą procedurą:
Przegląd / kontrola powinna być przeprowadzana co roku – służy sprawdzeniu ważnych parametrów, takich jak wysokie ciśnienie, niskie ciśnienie i temperatura na wylocie z dyszy środkowej. Na tej podstawie można w przybliżeniu określić stan układu klimatyzacji i ewentualnie natychmiast wykryć poważne usterki.
Zawsze należy sprawdzić i w razie potrzeby wymienić filtr kabinowy. Przegląd / kontrola obejmuje również kontrolę wzrokową wszystkich istotnych i łatwo dostępnych elementów układu klimatyzacji.
Dlaczego pomiędzy warsztatami występują znaczne różnice w cenie za serwis klimatyzacji?
- Różny zakres wykonywanych prac.
- Różne definicje przeglądu klimatyzacji, serwisu klimatyzacji itd.
Czasami znaczne różnice w cenie usług przeglądu lub serwisu klimatyzacji oferowanych przez różne warsztaty wynikają z różnego zakresu wykonywanych prac. Używane na rynku pojęcia – przegląd, serwis, konserwacja i kontrola układu klimatyzacji – nie są jednolicie zdefiniowane.
W związku z tym niektórzy usługodawcy pomijają np. całe procesy robocze, co w oczywisty sposób skutkuje obniżeniem ceny. Możliwość porównania ofert pojawia się dopiero w momencie, gdy zakres kontroli, przeprowadzone prace i ewentualnie wymienione części są takie same.
Dlaczego temat klimatyzacji samochodowej jest tak mocno forsowany? Czy nie chodzi po prostu o „zarabianie kasy”?
- Nie! Z doświadczenia wiadomo, że regularne serwisowanie układu klimatyzacji może zapobiec uszkodzeniom, a tym samym pozwala uniknąć kosztownych napraw.
Jeszcze kilka lat temu panowało przeświadczenie, że układ klimatyzacji to zamknięty system, który nie wymaga konserwacji. Z biegiem czasu okazało się jednak, że w przypadku utraty czynnika chłodniczego spada wydajność chłodzenia i istnieje ryzyko uszkodzenia kompresora. To samo dotyczy zbyt dużej ilości wilgoci w układzie klimatyzacji (patrz również: „Dlaczego należy serwisować układ klimatyzacji?”).
Ponadto koszty zakupu urządzeń i narzędzi do serwisowania klimatyzacji znacznie spadły w ostatnich latach, co sprawia, że niemal każdemu warsztatowi opłaca się oferować serwis i naprawy klimatyzacji.
Nie należy również lekceważyć kwestii ochrony środowiska. Dzisiaj każdy ma świadomość, że uchodzenie czynnika chłodniczego z uszkodzonego (nieszczelnego) lub nieprawidłowo serwisowanego (nadmierne zużycie paliwa) układu klimatyzacji stanowi obciążenie dla środowiska.
Skłoniło to media, a także przemysł i warsztaty do dostarczenia konsumentom wyczerpujących informacji.
Co obejmuje kompleksowy serwis klimatyzacji zalecany co dwa lata?
- Odessanie czynnika chłodniczego.
- Wymiana filtra-osuszacza (co dwa lata).
- Usunięcie wilgoci z systemu za pomocą pompy próżniowej.
- Kontrola wzrokowa wszystkich komponentów oraz kontrola elementów łączących i napędowych, jak również okablowania i elementów obsługi.
- Napełnienie układu klimatyzacji czynnikiem chłodniczym w ilości określonej przez producenta pojazdu.
- Sprawdzenie/wymiana filtra kabinowego (co roku lub co 15 000 km).
- Kontrola działania i szczelności całego systemu.
- Wyniki poszczególnych czynności kontrolnych są dokumentowane.
Jak długo trwa serwisowanie układu klimatyzacji?
- Standardowa usługa serwisowania układuklimatyzacji trwa zwykle około godziny.
Serwisowanie układu klimatyzacji, który nie wykazuje żadnych wad i nie był przedmiotem reklamacji klienta, trwa około godziny.
Ile kosztuje serwisowanie układu klimatyzacji?
- Koszty są zależne od kraju, regionu i lokalnej konkurencji.
Warsztat powinien ustalić cenę, która będzie konkurencyjna z jego perspektywy ekonomicznej (stawka godzinowa itp.).
Dlaczego regularne serwisowanie układu klimatyzacji ma coraz większe znaczenie w przypadku pojazdów elektrycznych i hybrydowych?
Kontrola temperatury akumulatora i układów energoelektronicznych i silnika elektrycznego odgrywa w tym kontekście równie ważną rolę jak ogrzewanie i chłodzenie wnętrza pojazdu. Również tego typu napędy wymagają komponentów klimatyzacyjnych – a ich znaczenie wręcz rośnie, ponieważ układ klimatyzacji ma często bezpośredni lub pośredni wpływ na chłodzenie akumulatorów i komponentów elektronicznych.
Stosowane akumulatory muszą pracować w określonym przedziale temperatur. Od temperatury roboczej +40°C skraca się trwałość, a poniżej 0°C zmniejsza się wydajność i moc akumulatora. Poza tym różnica temperatur pomiędzy poszczególnymi ogniwami nie może przekraczać określonej wartości. Właśnie dlatego serwisowanie klimatyzacji będzie w przyszłości o wiele istotniejszym elementem oferty.
Skąd bierze się zapach stęchlizny w pojeździe?
- Przyczyną może być stary filtr kabinowy i/lub zanieczyszczony parownik.
Cząstki zanieczyszczeń zatrzymywane przez filtr kabinowy z czasem wchodzą w reakcję z wilgocią znajdującą się w powietrzu. Jeśli filtr jest stary, może powstawać nieprzyjemny zapach. Bakterie, grzyby i inne mikroorganizmy gromadzące się w parowniku mogą powodować nieprzyjemny zapach stęchlizny i wywoływać reakcje alergiczne.
Regularna wymiana filtra kabinowego i regularna dezynfekcja parownika eliminują ten problem lub zapobiegają jego wystąpieniu.
Więcej informacji można znaleźć w rozdziałach „Dlaczego należy regularnie dezynfekować układ klimatyzacji?” i „Dlaczego filtr kabinowy trzeba...?”.
Dlaczego moje szyby zaparowują? Jak mogę temu zapobiec?
- Para na szybach to nic innego jak osiadająca wilgoć z powietrza – może temuzaradzić celowe stosowanie klimatyzacji.
W bogatych w opady i zimnych porach roku powietrze jest na ogół wilgotne, a wraz z ubraniami, wilgotnymi butami i kurtkami wnosimy wilgoć do wnętrza pojazdu. Efekt potęguje dodatkowo ludzki oddech. Warto również zwrócić uwagę na dywaniki podłogowe! Często znajduje się tam małe „jeziorko”, które wzmaga efekt zaparowywania szyb.
Klimatyzacja osusza powietrze we wnętrzu, szybko znika więc również para z szyb. Proces ten można dodatkowo przyspieszyć, wybierając na początku tryb zamkniętego obiegu powietrza.
Wystarczy wykonać kilka czynności:
- Włączyć klimatyzację.
- Skierować strumień powietrza wyłącznie na przednią szybę.
- Nacisnąć przycisk zamkniętego obiegu powietrza (w niektórych pojazdach funkcji nie można używać w połączeniu z punktem 2 – kontynuować od punktu 4).
- Ustawić dmuchawę i ogrzewanie na najwyższy poziom.
(Po krótkim czasie wyłączyć tryb zamkniętego obiegu powietrza i ustawić przełącznik dmuchawy na średni poziom).
Uwaga! W niektórych modelach różnych producentów klimatyzacja wyłącza się automatycznie, gdy temperatura zewnętrzna spadnie poniżej +4°C.
Dlaczego klimatyzacji należy używać nie tylko latem?
- Aby zapewnić szybsze usuwanie pary z szyb.
- Aby zapewnić zdrowy klimat we wnętrzu pojazdu.
- Aby mieć gwarancję, że wiosną instalacja nadal będzie działać.
Zaparowane szyby stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa. W przypadku gdy klimatyzacja pracuje w trybie ogrzewania, powietrze jest nie tylko ogrzewane, ale również osuszane (więcej informacji na ten temat można znaleźć w rozdziale „Dlaczego moje szyby zaparowują?”). Poprawia to klimat we wnętrzu pojazdu.
Aby zapewnić stały dopływ oleju do kompresora klimatyzacji i zapobiec wysychaniu uszczelek w całym układzie, również zimą należy uruchamiać klimatyzację raz w tygodniu na kilka minut. Dzięki temu wiosna nie powita nas awarią układu klimatyzacji.
Ile dodatkowego paliwa zużywa układ klimatyzacji?
- Dodatkowe zużycie zależy od wielu czynników i może wynosić nawet do dziesięciu procent.
Dodatkowe zużycie paliwa zależy od rodzaju układu klimatyzacji, stanu pojazdu, temperatury zewnętrznej i nawyków kierowcy. Kolejnym kryterium jest jakość pielęgnacji i serwisowania układu klimatyzacji. Również w tej dziedzinie branża samochodowa poczyniła bardzo duże postępy. Istnieją układy klimatyzacji wyposażone w regulowane lub samoregulujące kompresory, które w zależności od stanu roboczego nie zawsze wymagają pełnej mocy. Wiele układów klimatyzacji posiada obecnie funkcję automatycznej regulacji temperatury lub w pełni automatyczne sterowanie temperaturą i klapami wentylacyjnymi. Te rozwiązania w znacznym stopniu przyczyniają się do utrzymania dodatkowego zużycia paliwa na możliwie najniższym poziomie. W ruchu miejskim dodatkowe zużycie paliwa jest nieco wyższe niż podczas jazdy autostradą czy drogą krajową. Kiedy temperatura zewnętrzna wzrasta, układ klimatyzacji musi zapewnić większą wydajność chłodzenia, co oczywiście prowadzi do większego zużycia paliwa. Jeśli klimatyzacja działa nieprzerwanie od początku podróży do miejsca docelowego, zużywa więcej paliwa niż to konieczne. Ze względu na „efekt poklimatyzacyjny” klimatyzację można wyłączyć już na kilka kilometrów przed celem podróży (patrz również „Jak najefektywniej korzystać z klimatyzacji?”). Nieprawidłowe serwisowanie układu lub jego brak prowadzi czasem również do tego, że klient stwierdza, że „zużycie paliwa wzrosło”. W przypadku braku czynnika chłodniczego wydajność chłodzenia układu klimatyzacji jest utrzymywana poprzez częstszą i dłuższą niż zwykle pracę kompresora. To również zwiększa zużycie paliwa. Z reguły dodatkowe zużycie paliwa ze względu na pracę układu klimatyzacji wynosi od 5 do 10 procent. Jest to jednak wartość względna, ponieważ przy wysokich temperaturach zewnętrznych w pojazdach bez klimatyzacji jeździ się zwykle z otwartymi oknami i szyberdachem, co ze względu na większy opór powietrza powoduje mniej więcej takie samo dodatkowe zużycie paliwa.
Jak wysokie są koszty, które mogą powstać w wyniku awarii układu klimatyzacji?
- W przypadku całkowitej awarii układu klimatyzacji (np. uszkodzenie kompresora) koszty
naprawy wynoszą często nawet 1000 euro.
Wysokość kosztów naprawy jest oczywiście w dużej mierze zależna od rodzaju usterki, typu pojazdu i wersji układu klimatyzacji. Wymiana uszkodzonego mechanicznie kompresora klimatyzacji wymaga na przykład wymiany filtra-osuszacza oraz zaworu rozprężnego lub dławiącego.
Aby usunąć wszystkie zanieczyszczenia po uszkodzeniu mechanicznym kompresora klimatyzacji, trzeba go całkowicie „przepłukać”. W przeciwnym razie nie będzie można wykluczyć kolejnej awarii po naprawie.
Wymiana parownika wiąże się – w zależności od typu pojazdu – ze znacznym nakładem pracy (demontaż deski rozdzielczej) i również może osiągnąć kwotę 1000 euro.
Po czym poznam, że z moją klimatyzacją jest coś nie w porządku?
- Niewystarczająca wydajność chłodzenia.
- Zwiększone zużycie paliwa.
- Hałas.
- Zaparowywanie szyb.
- Nieprzyjemny zapach.
Powyższe punkty mogą być oznaką nieprawidłowego serwisowania lub wadliwego działania układu klimatyzacji. Brak czynnika chłodniczego może być przyczyną niewystarczającej wydajności chłodzenia (patrz także „Dlaczego należy serwisować układ klimatyzacji?”).
Podwyższone zużycie paliwa może być efektem zbyt częstego włączania i zbyt długiej pracy kompresora klimatyzacji (patrz również „Ile dodatkowego paliwa zużywa układ klimatyzacji?”). Odgłosy, które słychać tylko przy włączonej klimatyzacji, zwykle powoduje kompresor lub zawór rozprężny.
Ciągłe zaparowywanie szyb jest często oznaką zanieczyszczonego filtra kabinowego (patrz również „Dlaczego moje szyby zaparowują?”).
Zapach stęchlizny mogą wywoływać bakterie lub grzyby gromadzące się w parowniku. Przyczyną może być również stary filtr kabinowy (patrz również „Dlaczego należy regularnie dezynfekować układ klimatyzacji?” i „Dlaczego filtr kabinowy trzeba...?”). Aby uniknąć szkód następczych, układ klimatyzacji powinien zostać niezwłocznie sprawdzony przez specjalistyczny serwis.
W jaki sposób czynnik chłodniczy może się wydostawać z układu klimatyzacji (system zamknięty)?
- Przez węże i połączenia elementów instalacji.
Niewielka ilość czynnika chłodniczego może się wydostawać przez węże oraz elementy układu zabezpieczone uszczelkami w wyniku „naturalnego odparowywania”. W skali rocznej może to być nawet dziesięć procent całkowitej objętości.
Stuprocentowe uszczelnienie nie jest możliwe ze względu na wymagania (elastyczne przewody, wybór materiałów) dotyczące pojazdów mechanicznych.
Dlaczego nieszczelnego układu klimatyzacji nie można po prostu ponownie napełnić?
- Wydostający się czynnik chłodniczy szkodziśrodowisku.
- Przepisy wymagają przeprowadzenia kontroli.
- Warsztat może podlegać karze.
Jeśli pracownicy warsztatu podejrzewają, że układ klimatyzacji jest nieszczelny, po prostu nie wolno go ponownie napełniać, ponieważ świeżo napełniony czynnik chłodniczy może się natychmiast ponownie ulotnić.
Ze względu na kwestie ochrony środowiska ustawodawca wymaga wykonania próby szczelności i w razie potrzeby usunięcia usterek. Dopiero po przeprowadzeniu przeglądu lub naprawy warsztat może ponownie napełnić układ. W przeciwnym razie grozi mu odpowiedzialność karna, co wiąże się z poważnymi konsekwencjami.
Czy czynnik chłodniczy uchodzący do wnętrza pojazdu jest szkodliwy dla zdrowia?
- Szkodliwość dla zdrowia można w zasadzie wykluczyć.
Uszczerbek na zdrowiu spowodowany wyciekiem czynnika chłodniczego do wnętrza pojazdu jest bardzo mało prawdopodobny. Przedostawanie się czynnika chłodniczego do wnętrza pojazdu ze względu na nieszczelność (np. parownika) to zwykle proces bardzo powolny. Ciągła wymiana świeżego powietrza sprawia, że w przypadku nieszczelności stężenie czynnika chłodniczego (% obj.) we wnętrzu pojazdu jest raczej dość niskie.
Tylko w wyjątkowych sytuacjach, np. gdy pojazd przez dłuższy czas pracuje w trybie zamkniętego obiegu powietrza, a wyciek czynnika chłodniczego jest gwałtowny, nie można całkowicie wykluczyć zagrożenia dla zdrowia związanego z niedoborem tlenu.
Jak najefektywniej korzystać z klimatyzacji latem?
- Parkować w cieniu.
- Przed rozpoczęciem jazdy: pozostawić drzwi otwarte na krótki czas.
- Rozpoczynając jazdę: ustawić klimatyzację i wentylację na maksimum.
- Przez pierwsze kilka minut jechać z otwartymi oknami i szyberdachem.
- Temperatura wewnętrzna nie powinna być niższa niż 22°C.
W słoneczne dni parkować pojazd w miarę możliwości w cieniu. W przeciwnym razie temperatura we wnętrzu może wzrosnąć do 60°C. Aby zapobiec gromadzeniu się gorącego powietrza w pojeździe, przy wsiadaniu pozostawić na krótki czas otwarte drzwi.
Aby zapewnić jak najszybsze schłodzenie pojazdu, zaleca się ustawić klimatyzację na pełną wydajność chłodzenia oraz dmuchawę kabinową na najwyższą moc. Strumień powietrza nie musi być skierowany bezpośrednio na pasażerów.
Chłodzenie przyspiesza również włączenie na krótko trybu zamkniętego obiegu powietrza. Otwarcie okien lub szyberdachu w pierwszych minutach po rozpoczęciu jazdy zapewnia szybszą wymianę powietrza, a tym samym szybsze chłodzenie wnętrza. Należy przy tym unikać „przeciągów”. Ze względów zdrowotnych temperatura wewnątrz pojazdu nie powinna spadać poniżej 22°C.
Jak najefektywniej korzystać z klimatyzacji zimą?
- Włączyć klimatyzację.
- Skierować strumień powietrza wyłącznie na przednią szybę.
- Ustawić tryb zamkniętego obiegu powietrza (w niektórych pojazdach funkcji nie można używać w połączeniu z punktem 2 - kontynuować od punktu 4).
- Ustawić dmuchawę i ogrzewanie na najwyższy poziom.
Aby uzyskać ciepłe, pozbawione wilgoci powietrze i jak najszybciej usunąć parę z przedniej szyby, przed rozpoczęciem jazdy należy włączyć klimatyzację i skierować strumień powietrza na przednią szybę. Aby zapobiec przedostawaniu się dodatkowego wilgotnego powietrza do wnętrza pojazdu, należy na jakiś czas ustawić klimatyzację na tryb zamkniętego obiegu powietrza. Warto ustawić dmuchawę kabinową i ogrzewanie na najwyższy poziom. Po niedługim czasie można ponownie wyłączyć tryb zamkniętego obiegu powietrza.
Po ustąpieniu zaparowania szyb w większości przypadków wystarczy ustawić dmuchawę kabinową na średni poziom. Następnie można wyłączyć klimatyzację.
Uwaga! W niektórych modelach różnych producentów klimatyzacja wyłącza się automatycznie, gdy temperatura zewnętrzna spadnie poniżej +4°C. W niektórych pojazdach nie ma możliwości ustawienia trybu zamkniętego obiegu powietrza przy włączonej klimatyzacji i strumieniu powietrza skierowanym na przednią szybę.
Czym klimatyzacja samochodowa różni się od lodówki?
- Kompresor z napędem mechanicznym.
- Liczba elementów łączących.
- Elastyczne węże zamiast sztywnych połączeń.
- Zmieniające się warunki pracy.
Klimatyzacja samochodowa – podobnie jak lodówka w gospodarstwie domowym – działa na zasadzie pompy ciepła. W obu przypadkach do przetłaczania czynnika chłodniczego przez układ zamknięty wykorzystywany jest kompresor. Pobiera on ciepło z chłodzonego wnętrza i odprowadza je na zewnątrz. W odróżnieniu od lodówki, której kompresor jest napędzany elektrycznie, klimatyzacja pojazdu jest napędzana mechanicznie (wyjątek: w pojazdach elektrycznych i hybrydowych również elektrycznie) za pomocą paska klinowego lub wielorowkowego.
W lodówce poszczególne elementy układu chłodzenia znajdują się bardzo blisko siebie i są zwykle połączone miedzianymi przewodami z niewielką liczbą odkręcanych elementów łączących.
W pojazdach przewody są znacznie dłuższe. Ze względów konstrukcyjnych stosuje się również węże elastyczne. Jest też znacznie więcej elementów łączących. Straty czynnika chłodniczego w lodówce są bardzo niewielkie, ponieważ pracuje ona w trybie stacjonarnym, warunki eksploatacji (temperatura otoczenia, wilgotność powietrza, fazy włączania i wyłączania) rzadko się zmieniają, a przewody wykonane są z metalu.
Ze względu na materiał, z którego wykonane są przewody i nieliczne elementy łączące, do systemu dostaje się bardzo mało wilgoci. Urządzenie nie wymaga więc konserwacji, chociaż również w lodówce znajduje się często element osuszający.